Myślelicie, że znaliście wszystkie systemy na smartfony? Na świecie istnieje kilka ważnych projektów, które mogą zaskoczyć w 2021 roku. Nie da się ukryć, że na ten moment mówimy o systemach, które mocno odbiegają od popularnych rozwiązań. Niektóre z nich mają problemy z podstawową funkcjonalnością. Ale trzeba im kibicować i widać po niektórych, że prace idę w dobrym kierunku. Wiele z nich chodzi już na smartfonach, a niektóre dopiero uczą się raczkować.

Tak, Android jest dystrybucją Linuksa na smartfony. Jednak mowa będzie tutaj o dystrybucji GNU/Linuksa. Dlatego na potrzeby tekstu będziemy używali skrótu myślowego i pisząc o Linuksie na smartfony będzie chodziło o systemy inne niż Android.

Początki Ubuntu Touch na smartfonie i odejście Canonical.

Według mnie, Linuksem na telefony zaczęto interesować się w momencie prezentacji Ubuntu Touch na smartfonie. Mowa tutaj o szerszym zainteresowaniu i zdobyciu większej publiczności. Szkoda tylko, że Canonical porzucił projekt, ale na szczęście ktoś go przytulił – UBports.

Pierwsza oficjalna wersja Ubuntu Touch dla partnerów pojawiła się w październiku 2013 roku (deweloperska w lutym 2013). System wkroczył na rynek na zasadzie open source. Na początku był umieszczany na smartfonach Nexus, ale pojawił się również na Samsungu Galaxy S4 GE. Co ciekawe, znalazł się również na tablecie.

Ubolewam nad tym, że rynek bardzo źle przyjął pierwszy tablet z Ubuntu Touch. Jasne,nie było to idealne urządzenie. Jednak większość blogów skreśliło go tylko na podstawie parametrów. BQ Aquaris M10 Ubuntu Edition nie był królem wydajności, ale Ubuntu nie potrzebuje fajerwerków do normalnej pracy. Niestety tablet nie przyjął się w szerszym gronie i taka sytuacja mogła spowodować, że zainteresowanie systemem zmalała. Oczywiście, brak zainteresowania innych firm, odejście Canonical, słabe wsparcie dla smartfonów też miało ogromne znaczenie.

Pinephone i Linuks.

To nierozłączny duet. Wiele osób mówiąc o Linuksie na telefony myśli o smartfonach od Pinephone. Tak jest od jakiegoś czasu, bo firma oferuje wersje dla programistów pod różne dystrybucje. Co ciekawe, są głosy, że takie rozwiązanie jest na tyle używalne, że mogłoby służyć jako główny smartfon. Są to oczywiście głosy zapaleńców, bo nie sądzę by typowy użytkownik miałby tyle cierpliwości do smartfonów z Linuksem na tym etapie. Do tego dochodzą słabsze parametry. O ile procesor i pamięć nie stanowią problemu, o tyle aparaty już dają większe ograniczenia.

Manjaro, Mobian i OpenSUSE w ostatnim czasie otrzymały aktualizacje na smartfonach Pinephone. To pokazuje, że projekt brany jest na poważnie. O tym w dalszej części, bo warto wspomnieć jeszcze o jednym produkcie. Wspomnę także o aktualizacji Ubuntu Touch na smartfonie.

Ubuntu Touch na smartfonie z fizyczną klawiaturą.

Hejterzy Linuksa na smartfonach będą krzyczeć, że nie ma dobrego sprzętu na rynku. Ale możecie im wtedy podsunąć Fxtec’s Pro1-X. Ubuntu Touch na smartfonie, który dorównuje popularnym modelom i jeszcze jest wyposażony w fizyczną klawiaturę. Model ten ma również zainstalowanego Androida, więc nie jesteście skazani tylko na Ubuntu Touch.

Mówimy tutaj o smartfonie, który po wyjęciu z pudełka ma już preinstalowane systemy. Nie chodzi o samą możliwość instalacji, ale o gotowy produkt. Nie jestem fanem zbiórek internetowych (smartfon dostępny na IndieGoGo), nie jestem też fanem ceny Fxtec’s Pro1-X (od 499 dolarów), ale będę kibicować takim rozwiązaniom. Zbiórka dotyczy dwóch wariantów smartona: 6GB/128GB i 8GB/256GB. Wyposażono je w procesor Snapdragon 835. Moim zdaniem w zupełności wystarczy przy Lineage OS i Ubuntu Touch. Jego wydajność pozwala na komfortowe użytkowanie i poruszanie się po systemach. Nie zabrakło tutaj portu USB-C i co najważniejsze NFC.

Ubuntu Touch na smartfonie od Google? Dlaczego nie. Jakiś czas temu udostępniono nowszą wersję, która jest obsługiwana na Google Pixel 3a.

Do tego doszło wsparcie dla Volla Phone. Nazwa niewiele może wam mówić, ale warto zainteresować się sprzętem. Zdecydowanie odbiega od Pinephone, ale nie jest też tak drogi i rozbudowany jak Fxtec’s Pro1-X. Volla Phone można kupić bezpośrednio przez stronę producenta. Tutaj również mówimy o Ubuntu Touch na smartfonie. Poniżej najważniejsze parametry Volla Phone:

• Procesor Mediatek: Helio P23 Octa Core 2,0 GHz
• Ekran 6,3 cala z wycięciem w kształcie litery V.
• Waga: 190 g
• Kolor: szary lub biały
• Wstępnie zainstalowany system operacyjny: Volla OS oparty na AOSP lub Ubuntu Touch
• Pamięć: 4GB/64GB (z możliwością rozszerzenia do 512 GB za pomocą karty micro SD)
• Aparat: tylny podwójny aparat 16 MP + 2 MP (PDAF), przedni aparat 16 MP
• Bateria: 4700 mAh, opcja szybkiego ładowania 9V2A, ładowanie bezprzewodowe
• Sieć: 4G LTE CAT 6 z VoLTE i VoWifi
• GPS/AGPS, Glonass, Wifi 2,5 GHz/5 GHz, Bluetooth 4.2

Manjaro, Mobian i OpenSUSE – zaktualizowane obrazy systemu dla PinePhone.

Co chwilę w sieci można przeczytać o nowych funkcjach w dystrybucjach na smartfony. Poniżej mała garść nowości z bloga Linux Smartphones.

Manjaro ARM Beta 4 z Phosh dla PinePhone. Ważne zmiany:

• Zaktualizowano do jądra Megi 5.10
• Interfejs Phosh zaktualizowany do wersji 0.7.0
• Wirtualna klawiatura Squeekboard została zaktualizowana do wersji 1.11.1

Mobian z 15 grudnia. Ważne zmiany:

• Obsługa częstotliwości odświeżania wyświetlacza 60 Hz.
• Poprawiony czas reakcji ekranu dotykowego.
• Lepsza stabilność Wi-Fi i zarządzanie energią.
• Instalator na urządzeniu, umożliwiający wybranie własnego hasła przy pierwszym uruchomieniu zamiast używania domyślnego 1234.
• Instalator obsługuje również konfigurację pełnego szyfrowania dysku.
• Nowe funkcje zarządzania energią.

Wydanie OpenSUSE Tumbleweed ARM Phosh z 16 grudnia. Ważne zmiany:

• Aktualizuje Phosh do wersji 0.7.0, Phoc do wersji 0.5.1 i Squeekboard do wersji 1.11.0.
• Dodaje animację rozruchową uruchamiania i zamykania.
• Poprawia dźwięk rozmowy telefonicznej.
• Umożliwia prawidłowe działanie Bluetooth.
• Umożliwia użytkownikom wybór języka klawiatury podczas konfiguracji.

Ubuntu Touch na smartfonie. Ważne zmiany OTA-15:

• Przeglądarka internetowa Morph obsługuje funkcję „przeciągnij, aby odrzucić” dla kart przeglądarki.
• Obsługa ponownego wybierania ostatniego numeru przy użyciu zestawu słuchawkowego Bluetooth lub innych urządzeń Bluetooth (problemy z dźwiękiem połączenia przez Bluetooth dalej występują).
• Wprowadzono różne poprawki błędów, ulepszenia w raportowaniu błędów i inne zmiany.
• Obsługa Google Pixel 3a, Volla Phone F(x)tec Pro 1 i 1 X Pro.

Oczywiście przed programistami jeszcze dużo pracy, bo wymienione systemy mają braki. Co chwilę będą likwidowane wady i usterki, ale ciągle te dystrybucje polecane są dla entuzjastów. Jeszcze chwilę i sam będę zamawiać Pinephone w celu sprawdzenia postępu prac w praktyce. Ale jeszcze chwilę wstrzymuję się. Może do następnej aktualizacji Manjaro.

Należy tutaj wspomnieć o problemach w poszczególnych dystrybucjach. I tak OpenSUSE ma problemy z GPS, akcelerometr nie jest wykrywany, a więc nie ma możliwości obracania ekranu. W Manjaro są problemy z wybudzaniem telefonu przy połączeniu telefonicznym. Trwa to na tyle długo, że można przegapić połączenie. A to jest już wada, która mnie odrzuca na ten moment. Dodatkowo zanotowano problemy z wyciszaniem mikrofonu i obsługą aparatu.

Co dalej?

Można jeszcze wspomnieć o systemie PostmarketOS, który jest za plecami wspomnianych dystrybucji, ale ma dużą grupę fanów. W sumie warto wspominać o wszystkich ciekawych projektach, a do takich też zalicza się LineageOS, Harmony OS i Fuchsia OS. Jeśli macie jeszcze jakieś na myśli, to z chęcią zapoznam się z nimi.

Harmony OS jest ciekawym bytem, nad którym pracuje Huawei, ale już zaprasza innych zainteresowanych. Tak samo jest z Fuchsia OS, ale zapoczątkowanym przez Google. Tutaj jest trochę ciekawiej, bo system jest pisany od totalnych podstaw. Dodatkowo wokół niego jest aura tajemniczości i każdy czeka na dalszy rozwój.

Ważne, by nie myśleć o Linuksie na smartfony jako o systemie, który jeszcze nie umie chodzić. Ba, ten system już dawno zaliczył etap raczkowania. Ciężko przewidzieć moment, kiedy wystartuje w biegu z głównymi konkurentami. Jenak śledzenie rozwoju różnych dystrybucji jest bardzo emocjonujące.

Na pierwszy rzut oka Ubuntu Touch na smartfonie ma największe szanse zdobyć serca potencjalnych użytkowników. Co jest nawet zrozumiałe, bo najszybciej wystartował.